१५ व्या वित्त आयोगाच्या निधीनंतर आता दुष्काळी उपाययोजनांसाठीही आक्रमक मागणी; पालकमंत्री जयकुमार गोरे यांना दोन निवेदने
सोलापूर : जिल्ह्यात पावसाने ओढ दिल्याने अनेक भागांत दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली असून, पिण्याचे पाणी, शेतीसाठीचे पाणी आणि जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न गंभीर होत आहे. या पार्श्वभूमीवर जिल्हा परिषद सदस्य तथा जकराया शुगरचे चेअरमन सचिन बिराप्पा जाधव यांनी सोलापूरचे पालकमंत्री तथा ग्रामविकास व पंचायत राज मंत्री जयकुमार गोरे यांची भेट घेऊन दुष्काळी परिस्थितीवर तातडीच्या उपाययोजना करण्याची मागणी केली.
जाधव यांनी पालकमंत्र्यांना दोन स्वतंत्र निवेदने दिली. भीमा नदीत उजनी धरणातून पाणी सोडावे, नदीकाठच्या शेतकऱ्यांसाठी कृषी वीजपुरवठा २ तासांवर मर्यादित न ठेवता ८ तास सुरळीत करावा आणि पारंपरिक चारा छावण्यांऐवजी पशुधनाच्या संख्येनुसार चारा अनुदानाची रक्कम थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा करावी, अशा प्रमुख मागण्या त्यांनी मांडल्या.
या भेटीदरम्यान अक्कलकोटचे आमदार सचिन कल्याणशेट्टी, मंगळवेढा तालुक्याचे आमदार समाधान आवताडे आणि सोलापूरचे जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन उपस्थित होते.
भीमा नदीत तातडीने पाणी सोडण्याची मागणी
पहिल्या निवेदनातून जाधव यांनी भीमा नदीकाठच्या ग्रामीण भागातील पाणीटंचाईकडे प्रशासनाचे लक्ष वेधले. पावसाअभावी भूजलपातळी खालावल्याने अनेक गावांमधील सार्वजनिक नळपाणीपुरवठा योजना, जॅकवेल तसेच नदीकाठच्या विहिरींवर त्याचा परिणाम झाल्याचे त्यांनी निवेदनात नमूद केले आहे.
यामुळे नागरिकांसोबतच जनावरांच्या पिण्याच्या पाण्याचाही प्रश्न निर्माण झाला आहे. पाण्याचे उपलब्ध स्रोत आटत गेल्यास ग्रामीण भागातील परिस्थिती आणखी गंभीर होण्याची शक्यता असल्याने तातडीने उपाययोजना करण्याची गरज असल्याचे जाधव यांनी सांगितले.
याच पार्श्वभूमीवर ज्या पद्धतीने कालव्यांमध्ये पाणी सोडले जाते, त्याच धर्तीवर उजनी धरणातून भीमा नदीच्या पात्रात पाणी सोडण्याबाबत तातडीने निर्णय घ्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली.
उजनी धरण आणि भीमा नदीवरील पाण्याचे नियोजन हा सोलापूर जिल्ह्यातील पाणीप्रश्नाच्या दृष्टीने संवेदनशील विषय आहे. यापूर्वीही नदीकाठच्या गावांसाठी उजनीतून पाणी सोडण्याची मागणी झालेली आहे. एप्रिल २०२६ मध्येही भीमा नदीतील पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर उजनीतून पाणी सोडण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता.
‘वीजपुरवठा दोन तासांवर नको, आठ तास करा’
पाणीटंचाईबरोबरच नदीकाठच्या शेतीसमोरही मोठे संकट निर्माण झाले असल्याचे जाधव यांनी निदर्शनास आणले. पिकांना पाणी देण्यासाठी शेतकऱ्यांना वीजपुरवठ्याची आवश्यकता असताना तो केवळ दोन तासांवर मर्यादित करण्याचा प्रस्ताव असल्याने शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढण्याची शक्यता आहे.
उजनी परिसरातील वीजपुरवठा दोन तासांवर आणण्याबाबत प्रशासनाकडे प्रस्ताव आल्याचे अलीकडील वृत्तांत नमूद करण्यात आले आहे; अंतिम निर्णय त्यावेळी प्रलंबित होता.
या पार्श्वभूमीवर कृषी वीजपुरवठा दोन तासांपुरता मर्यादित न ठेवता आठ तास सुरळीत सुरू ठेवण्याचे निर्देश ऊर्जा विभागाला द्यावेत, अशी आग्रही मागणी जाधव यांनी केली. उपलब्ध पाण्याचा शेतीसाठी योग्य वापर करण्यासाठी वीजपुरवठा सुरळीत असणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
चारा टंचाईवर थेट अनुदानाचा पर्याय
दुसऱ्या निवेदनातून जाधव यांनी जिल्ह्यातील जनावरांच्या चारा टंचाईचा प्रश्न मांडला. पावसाअभावी खरीप पिकांचे नुकसान झाल्याने ग्रामीण भागातील पशुधनासाठी चाऱ्याची उपलब्धता कमी होण्याची शक्यता आहे. सोलापूरमध्ये सध्या पावसाची मोठी तूट आणि चारा-पाणी संकटाची चिंता वाढत असल्याचे ताज्या अहवालांतही नमूद झाले आहे.
पारंपरिक पद्धतीने चारा छावण्या सुरू करण्याऐवजी त्याला पर्याय म्हणून पशुधनाचे जिओ-टॅगिंग करून प्रत्यक्ष जनावरांची संख्या निश्चित करावी आणि त्यानुसार चारा अनुदान थेट संबंधित शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यावर जमा करावे, अशी मागणी जाधव यांनी केली.
त्यांच्या मते, अशा पद्धतीने प्रत्यक्ष पशुधनाची संख्या निश्चित करता येईल आणि अनुदानाच्या वितरणात अधिक पारदर्शकता आणता येईल. शेतकऱ्यांना आपल्या गावापासून किंवा घरापासून दूर चारा छावणीत स्थलांतर करण्याची वेळही येणार नाही.
‘दररोज सुमारे ५२५ रुपये थेट खात्यावर द्या’
जाधव यांनी निवेदनात मोठ्या जनावराच्या दररोजच्या चारा खर्चाचे गणितही मांडले आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, ४ किलो भरडा, ४ किलो सुग्रास आणि सुमारे ६० किलो वैरण यासाठी सध्याच्या बाजारभावानुसार दररोज सुमारे ५२५ ते ५२८ रुपयांचा खर्च येतो.
त्यामुळे उपलब्ध जनावरांच्या संख्येची प्रत्यक्ष पडताळणी करून, त्यानुसार सुमारे ५२५ रुपये प्रतिजनावर प्रतिदिन चारा अनुदान थेट शेतकऱ्यांच्या खात्यावर जमा करण्याची व्यवस्था करावी, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.
ही रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण अर्थात DBT पद्धतीने जमा केल्यास शेतकऱ्यांना आपल्या पशुधनाची घरच्या घरीच देखभाल करता येईल, असा दावा जाधव यांनी निवेदनातून केला आहे.
जिओ-टॅगिंगमुळे पारदर्शकता आणण्याचा दावा
चारा अनुदानाच्या वितरणात प्रत्यक्ष पशुधनाची संख्या निश्चित करणे महत्त्वाचे असल्याने जिओ-टॅगिंगचा वापर करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. प्रत्येक जनावराची नोंद करून त्याची प्रत्यक्ष पडताळणी केल्यास अनुदान कोणाला आणि किती द्यायचे, हे निश्चित करणे सुलभ होईल, अशी भूमिका जाधव यांनी मांडली.
यामुळे शासनाचा निधी थेट पात्र पशुपालकांपर्यंत पोहोचविण्याची व्यवस्था उभी करता येईल आणि चारा छावण्यांच्या व्यवस्थापनाशी संबंधित अडचणीही कमी होऊ शकतील, असे त्यांचे म्हणणे आहे.
मदत व पुनर्वसन, वित्त विभागाला आदेश देण्याची मागणी
या प्रस्तावाबाबत मदत व पुनर्वसन विभाग तसेच वित्त विभागाला तातडीने आवश्यक आदेश देण्यात यावेत, अशी मागणीही जाधव यांनी पालकमंत्र्यांकडे केली आहे.
दुष्काळी परिस्थिती अधिक गंभीर होण्यापूर्वी पाणी, वीज आणि चाऱ्याच्या प्रश्नावर निर्णय घेणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी निवेदनातून स्पष्ट केले. ग्रामीण भागातील नागरिक, शेतकरी आणि पशुपालकांना दिलासा देण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने उपाययोजना कराव्यात, अशी त्यांची मागणी आहे.
दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर मागण्यांना महत्त्व
सोलापूर जिल्ह्यात यंदा पावसाचे असमान वितरण आणि दीर्घ पावसाचे खंड यामुळे दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाल्याचे जिल्ह्याच्या परिस्थिती अहवालांवर आधारित वृत्तांत नमूद झाले आहे. १५ सप्टेंबरच्या एका अहवालानुसार जिल्ह्यातील सरासरी पर्जन्यमानाच्या तुलनेत मोठी तूट नोंदली गेली होती.
त्यामुळे भीमा नदीकाठच्या गावांसाठी पाणी, शेतीसाठी वीज आणि पशुधनासाठी चारा या तीनही प्रश्नांकडे प्रशासनाने एकत्रितपणे पाहण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
उजनीतून भीमा नदीत पाणी सोडण्याबाबत, कृषी वीजपुरवठ्याबाबत आणि चारा अनुदान थेट खात्यावर जमा करण्याबाबत सचिन जाधव यांनी केलेल्या मागण्यांवर शासन आणि जिल्हा प्रशासन काय निर्णय घेते, याकडे आता शेतकरी आणि ग्रामीण भागाचे लक्ष लागले आहे.
INFO सोलापूरशी अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून जोडण्याची सुवर्णसंधी!
आपल्या Info सोलापूर या वृत्तपत्र प्रतिनिधी म्हणून जोडण्यासाठी खाली दिलेल्या लिंकवर क्लिक करा आणि सविस्तर प्रतिनिधी नोंदणी फॉर्म काळजीपूर्वक मराठीत भरावा.
फॉर्ममध्ये आपली वैयक्तिक, संपर्क, पत्ता व इतर आवश्यक माहिती अचूकपणे भरावी.
प्रतिनिधी नोंदणीसाठी खालील लिंकवर क्लिक करा :
[प्रतिनिधी नोंदणी लिंक]
INFO सोलापूर
प्रशासन आणि जनतेमधील विश्वसनीय दुवा
लिंक :- https://esolapur.com/info-solapur-representative-registration/
